Jak to jest z tym GOZ w Polsce?

Obraz gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ) w Polsce, oparty na danych Eurostatu i ankiecie wypełnionej przez administrację krajową.

Polska ma ok. 37 mln mieszkańców, a jej PKB stanowi 4,4% PKB UE. Zużycie materiałów (DMC) wynosi 18,3 t na osobę i jest wyższe niż średnia UE, natomiast produktywność zasobowa (PKB/DMC) jest już wyższa od średniej unijnej. Struktura zużycia materiałów pokazuje duży udział surowców energetycznych i minerałów niemetalicznych.

Wskaźnik cyrkularnego wykorzystania materiałów w Polsce wahał się w ostatniej dekadzie, a w 2022 r. wyniósł ok. 8–9% – poniżej średniej UE (~11–12%). Jednocześnie zależność od importu surowców materiałowych rośnie, choć nadal jest niższa niż średnia unijna. Z pozytywnej strony podkreślono bardzo niską ilość odpadów komunalnych na mieszkańca: 364 kg w 2022 r. wobec 513 kg średnio w UE, co wskazuje na mniejszą konsumpcję i dłuższe użytkowanie produktów.

Polska ma ok. 37 mln mieszkańców, a jej PKB stanowi 4,4% PKB UE. Zużycie materiałów (DMC) wynosi 18,3 t na osobę i jest wyższe niż średnia UE, natomiast produktywność zasobowa (PKB/DMC) jest już wyższa od średniej unijnej. Struktura zużycia materiałów pokazuje duży udział surowców energetycznych i minerałów niemetalicznych.

Wskaźnik cyrkularnego wykorzystania materiałów w Polsce wahał się w ostatniej dekadzie, a w 2022 r. wyniósł ok. 8–9% – poniżej średniej UE (~11–12%). Jednocześnie zależność od importu surowców materiałowych rośnie, choć nadal jest niższa niż średnia unijna. Z pozytywnej strony podkreślono bardzo niską ilość odpadów komunalnych na mieszkańca: 364 kg w 2022 r. wobec 513 kg średnio w UE, co wskazuje na mniejszą konsumpcję i dłuższe użytkowanie produktów.

Polska nie zgłosiła nowych, odrębnych strategii GOZ w porównaniu z profilem z 2022 r. Elementy gospodarki o obiegu zamkniętym są jednak wbudowane w Politykę Ekologiczną Państwa 2030 oraz Krajowy Plan Gospodarki Odpadami 2028 wraz z Krajowym Programem Zapobiegania Powstawaniu Odpadów. Dokumenty te kładą nacisk m.in. na zapobieganie powstawaniu odpadów, rozwój ponownego użycia (punkty re-use, naprawy, wymiany rzeczy), edukację i informowanie mieszkańców, a także finansowe wspieranie takich działań.

KPGO 2028 zawiera zestaw wskaźników monitorujących zapobieganie powstawaniu odpadów (m.in. rozdzielenie wzrostu gospodarczego od ilości odpadów, rozwój re-use, ograniczanie marnowania żywności). Program wyznacza kierunek zmian, ale bez sztywnych wartości liczbowych – oczekiwana jest poprawa trendów.

Jako przykłady dobrych praktyk raport wskazuje program GreenEvo – akcelerator zielonych technologii wspierający eksport i rozwój polskich innowacyjnych rozwiązań środowiskowych, oraz projekty lokalne, takie jak kawiarnia naprawcza STAJNIA w Toruniu, promujące naprawę i ponowne użycie produktów. Wskazuje się też na możliwości uwzględniania aspektów środowiskowych w zamówieniach publicznych oraz szerokie działania edukacyjne i badania świadomości ekologicznej społeczeństwa. Jednocześnie brak jest nowych informacji o planowanych przyszłych politykach GOZ i o barierach, co sugeruje potrzebę dalszego doprecyzowania strategii krajowej w tym obszarze. Poland_2024 CE country profile

Zapraszamy do zapoznania się z prezentacją opracowaną na podstawie raportu.

Prezentacja do pobrania