#FunduszeUE

GOZ

GOZ, czyli gospodarka o obiegu zamkniętym, to podejście, które pomaga firmom lepiej wykorzystywać surowce, materiały, energię i produkty. Jego celem jest ograniczenie strat, zmniejszenie ilości odpadów oraz utrzymanie zasobów w obiegu tak długo, jak to możliwe.

W praktyce GOZ oznacza, że firma nie traktuje odpadów wyłącznie jako problemu. Część z nich może stać się ponownie surowcem, materiałem pomocniczym albo produktem ubocznym przydatnym w innym procesie. Dzięki temu przedsiębiorstwo może ograniczać koszty, lepiej planować zakupy i zmniejszać zależność od zmiennych cen surowców.

GOZ nie musi oznaczać dużej rewolucji w firmie.
Często zaczyna się od prostych pytań:

Gdzie powstają straty?
Czy można zużywać mniej materiałów lub energii?
Czy część odpadów można wykorzystać ponownie?
Czy produkt można naprawić, odnowić albo zaprojektować tak, aby służył dłużej?
Czy współpraca z inną firmą pozwoli lepiej zagospodarować materiały lub produkty uboczne?

Zasada 6R

Zasady gospodarki o obiegu zamkniętym dobrze wyjaśnia koncepcja 6R. To sześć prostych kierunków działania, które mogą pomóc firmie ograniczyć odpady, zmniejszyć zużycie zasobów i lepiej zarządzać procesami.

Refuse — odmawiaj tego, co zbędne
Nie kupuj i nie wykorzystuj materiałów, produktów lub opakowań, które nie są potrzebne albo szybko staną się odpadem.

Reduce — ograniczaj zużycie
Zmniejszaj ilość wykorzystywanych surowców, energii, wody, opakowań i materiałów pomocniczych.

Reuse — używaj ponownie
Szukaj możliwości ponownego wykorzystania produktów, opakowań, części, wyposażenia lub materiałów.

Repair — naprawiaj
Naprawiaj sprzęt i produkty wtedy, gdy jest to możliwe, zamiast od razu kupować nowe.

Recycle — segreguj i przekazuj do recyklingu
Dbaj o właściwą segregację odpadów, aby surowce mogły wrócić do obiegu.

Rot — kompostuj lub zagospodaruj odpady organiczne
Jeżeli w firmie powstają odpady organiczne, warto szukać sposobów ich bezpiecznego i użytecznego zagospodarowania.

Jak to działa w firmie?

W gospodarce o obiegu zamkniętym szczególnie ważne są produkty i procesy zaprojektowane tak, aby ograniczać straty. Liczy się trwałość, możliwość naprawy, ponowne wykorzystanie materiałów oraz recykling.

Przykłady działań GOZ w przedsiębiorstwie:

  • firma produkcyjna ogranicza odpady materiałowe dzięki lepszemu planowaniu produkcji,
  • sklep lub hurtownia korzysta z opakowań wielokrotnego użytku,
  • zakład naprawia sprzęt zamiast wymieniać go na nowy,
  • przedsiębiorstwo przekazuje produkt uboczny innej firmie, dla której może on być wartościowym surowcem,
  • firma analizuje zużycie energii i odzyskuje ciepło z procesów technologicznych,
  • biuro ogranicza zużycie papieru, energii i materiałów jednorazowych.

Takie działania mogą być wdrażane stopniowo — od prostych usprawnień po bardziej zaawansowane zmiany w procesach produkcji, sprzedaży lub świadczenia usług.

Co firma może zyskać?

Wdrożenie zasad GOZ może pomóc przedsiębiorstwu w codziennym zarządzaniu kosztami i przygotowaniu się do zmian rynkowych.

Najważniejsze korzyści to:

Niższe koszty działalności
Mniejsze zużycie materiałów, energii i surowców może przełożyć się na realne oszczędności.

Mniej odpadów
Lepsze planowanie procesów pomaga ograniczyć ilość odpadów i koszty ich odbioru.

Większa odporność na zmiany cen
Efektywne wykorzystanie zasobów zmniejsza zależność firmy od niestabilnych cen energii i surowców.

Lepsza pozycja u kontrahentów
Coraz więcej firm zwraca uwagę na to, czy ich dostawcy działają odpowiedzialnie środowiskowo.

Możliwość korzystania ze wsparcia
Działania związane z efektywnością zasobów, energią i środowiskiem są często uwzględniane w programach dofinansowania.

Lepszy wizerunek firmy
Odpowiedzialne zarządzanie zasobami może wzmacniać zaufanie klientów, partnerów i pracowników.

GOZ to nie tylko temat środowiskowy. To również sposób na bardziej efektywne zarządzanie firmą, ograniczanie kosztów i przygotowanie przedsiębiorstwa do oczekiwań rynku.

Polecamy wybrane publikacje, które pozwolą jeszcze lepiej poznać GOZ: